بيان آيه 54 قرائت انه . . . فانه : اهل مدينه اولى را بفتح همزه و دومى را بكسر خوانده‌اند . عاصم و ابن عام و يعقوب ، هر دو را بفتح همزه و ديگران هر دو را بكسر خوانده‌اند . كسرهء اوّلى بمناسبت اين است كه تفسير « الرحمه » باشد و كسرهء دومى بخاطر اين است كه بعد از فاء قرار گرفته و حكم ابتداى جمله را دارد . فتحهء اولى بمناسبت اين است كه بدل از « الرحمه » است و فتحهء دوم بمناسبت اين است كه مبتدا براى خبر محذوف باشد . لغت سلام : اين كلمه را در لغت چهار معنى است : 1 - مصدر 2 - جمع سلامت 3 - اسمى از اسماء خدا 4 - درختى است . هر گاه اين كلمه به معناى مصدرى به كار رود ، دعايى است براى انسان كه از آفات ، سالم بماند . هر گاه نام خدا باشد ، معناى آن مالك سلامت و خلاصى از مكروه است . درختى كه نامش « سلام » است ، درختى قوى است . اين درخت ، بر اثر قدرت و نيروى خود از آفتها سالم است . صلح را هم « سلام » و « سلم » مىنامند . زيرا معناى آن سلامت از شر است . « سلم » به معناى دلوى است كه داراى يك دسته است و از دلوهاى ديگر ، سالمتر است . شان نزول در بارهء اينكه آيه در بارهء كى نازل شده ، اختلاف است . اكرمه گويد : در بارهء همانها كه خداوند پيامبر را از طرد آنها نهى كرده بود ، نازل شده است . به همين جهت ، هر گاه پيامبر به آنها بر مىخورد ، بر آنها سلام ميكرد ولى گفت : ستايش خدا را كه در امت من افرادى قرار داده كه مرا امر كرده است بر آنها ابتدا به سلام كنم . عطا گويد :